Vai trò đặc biệt của não bộ đối với phụ nữ

Khi thấy mình có những triệu chứng của suy giảm sinh lý thì nên tìm đến những tác nhân hỗ trợ từ thiên nhiên.

Khi thấy mình có những triệu chứng của suy giảm sinh lý thì nên tìm đến những tác nhân hỗ trợ từ thiên nhiên.

Một số người cứ lầm tưởng rằng: khi mãn kinh, coi như "đèn đỏ" tắt đi là chuyện vợ chồng rơi vào bóng đêm ngay, hoặc khi cắt buồng trứng, tử cung, mất chức năng sinh đẻ thì quan hệ vợ chồng cũng kể như “chay tịnh” luôn. Họ đâu biết: trung khu sinh dục ở vùng dưới đồi còn nguyên, các hormone của tuyến yên vẫn có khả năng bài tiết. Nếu biết kích thích, giúp chúng cân bằng lại thì có thể điều chỉnh hoạt động sinh lý nữ đang ở giai đoạn tắt dần, nhất là khi phản xạ hưng phấn tình dục vốn đã để lại dấu ấn trên não không thể xóa mờ…

Não bộ làm việc này như thế nào?

Vùng dưới đồi chứa trung khu sinh dục, các tế bào thần kinh nơi đây tiết ra những yếu tố được gọi là "yếu tố giải phóng" (gonadotropin releasing hormone - GnRH) tác động vào thùy sau tuyến yên để nó bài tiết các kích dục tố (FSH, LH, Prolactin). FSH kích thích nang trứng phát triển, chín và bài tiết estrogen. LH làm trứng thoát nang, vỏ nang gọi là hoàng thể. Hoàng thể bài tiết progesterone. Estrogen và progesterone được gọi chung là kích tố sinh dục. Phụ nữ bị cắt buồng trứng hay khi mãn kinh thì GnRH, FSH và LH sẽ tăng tiết với hy vọng thúc đẩy buồng trứng tiết ra kích tố sinh dục.

Nhưng buồng trứng không còn bài tiết hormone nữa?

Nếu buồng trứng không còn bài tiết hormone thì sẽ tạo ra một sự rối loạn về tình dục (giảm ham muốn, khô âm đạo, khó đạt khoái cảm) và một loạt triệu chứng toàn thân (bốc hỏa, loãng xương, mỏi cơ, béo phì, bệnh tim mạch, rối loạn nhịp thở, mất ngủ, thay đổi tính tình...). Đây chính là tình trạng suy giảm sinh lý nữ mà giới y khoa gần đây vẫn nhắc đến. Những triệu chứng của suy giảm sinh lý thể hiện sự mất cân bằng trong hệ thống nội tiết từ trên não trở xuống, thậm chí gây ảnh hưởng đến cả tuyến giáp, tuyến thượng thận. Vì thế chúng ta thấy một số chị bị cường tuyến giáp, bướu cổ hay suy thượng thận ở giai đoạn này.

Lúc này mô mỡ (được coi như tuyến nội tiết) lại phát huy tác dụng. Nó bài tiết ra một ít estrogen, làm các triệu chứng dịu xuống chút đỉnh nhưng không thể cân bằng như xưa được. Nếu không có những tác nhân hỗ trợ thì trong 1/3 quãng đời này chất lượng sống của phụ nữ sẽ giảm đi vì bệnh tật của quá trình lão hóa và suy giảm sinh lý.

Nên sử dụng những tác nhân hỗ trợ như thế nào?

Trước hết các chị phải hành động ngay từ khi bắt đầu có quá trình suy giảm buồng trứng. Khi thấy kinh không đều, ham muốn giảm đi là đã phải điều chỉnh. Cụ thể là: Tập luyện mỗi ngày để hệ vận động (cơ xương) không bị thoái hóa và không bị cứng khớp. Chỉ ăn bằng 70% khối lượng thực phẩm so với lúc còn trẻ. Cách ăn uống này giúp chúng ta tránh béo phì và giảm tải cho xương khớp lại phòng bệnh tim mạch.

Khi thấy mình có những triệu chứng của suy giảm sinh lý thì nên tìm đến những tác nhân hỗ trợ từ thiên nhiên. Sản phẩm chứa cây Lepidium meyenii - một loại thực phẩm mà người Inca dùng để bồi bổ sức khỏe, tăng cường khả năng chăn gối - rất đáng để chị em lưu tâm lựa chọn. Lepidium meyenii được xem là "sâm của phụ nữ" vì giúp tăng cường sức khỏe toàn thân, tăng cường hệ miễn dịch được giới khoa học gọi là một "adaptogen" (thảo dược giúp sinh thích nghi) giúp chị em thích nghi với những biến đổi của cơ thể và môi trường. Đặc biệt nó được coi như yếu tố "cân chỉnh" nội tiết từ trung khu sinh dục ở não đến các tuyến nội tiết. Nhờ vậy những rối loạn sẽ mất đi, chị em khỏe mạnh, yêu đời hơn và giữ được hạnh phúc gia đình.

Tiến sĩ - Bác sĩ Lê Thúy Tươi

Theo tno

Giữ gìn sức khỏe tuổi mãn kinh

Hoang mang là tâm trạng phổ biến ở phụ nữ trước tuổi mãn kinh bởi những sự thay đổi về tâm, sinh lý. Những thông tin dưới đây giúp phụ nữ an tâm hơn trong giai đoạn trước và sau độ tuổi mãn kinh để vui sống.

Chu kỳ kinh nguyệt giúp người phụ nữ ổn định về cơ thể, giúp làn da hồng hào, nếu ngưng kinh thì cơ thể sẽ nhanh chóng "xuống cấp". Vì thế nhiều người muốn kéo dài thời gian này bằng việc can thiệp bằng y học, không cho cơ thể thay đổi theo tự nhiên.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc thay đổi về thể chất là quy luật, đặc biệt đối với phụ nữ. Ai cũng phải trải qua hai giai đoạn quan trọng là tuổi dậy thì- bắt đầu có kinh nguyệt và tuổi mãn kinh (gồm tiền mãn kinh và mãn kinh), đây là hai thời điểm có sự thay đổi về tâm sinh lý nhiều nhất.

Phân biệt chứng tiền mãn kinh và mãn kinh

Tiền mãn kinh là thời kỳ trước khi người phụ nữ mất hẳn kinh nguyệt, có thể xảy ra rất sớm và kéo dài từ 4-5 năm, trước khi người phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh. Mãn kinh là thời kỳ từ khi một người phụ nữ bình thường dứt hẳn kinh nguyệt được một năm.

Tiền mãn kinh thường xảy ra ở phụ nữ tuổi trung niên nhưng có thể đến sớm ở phụ nữ trẻ hơn do bị cắt buồng trứng bệnh lý. Trong thời kỳ tiền mãn kinh, buồng trứng bị suy yếu dần cho đến khi mất đi chức năng nội tiết. Khi buồng trứng mất đi chức năng nội tiết, người phụ nữ sẽ ngưng hẳn kinh nguyệt và chấm dứt khả năng sinh sản.

Buồng trứng tiết ra hai nội tiết tố quan trọng là estrogen và progesteron, trong đó estrogen có vai trò quan trọng đối với cơ thể. Nó tác động lên hầu hết các cơ quan, đặc biệt là xương khớp,cơ quan sinh dục nữ, hệ thần kinh và tim mạch.

Tuổi mãn kinh của người Việt Nam trung bình là 48-52, không thay đổi theo vùng miền, dân tộc và tôn giáo. Còn tuổi tiền mãn kinh thì có sự khác biệt. Sự sớm hay muộn của tuổi tiền mãn kinh có liên quan đến các yếu tố như; khí hậu, di truyền, tình hình kinh tế, xã hội, độ cao so với mực nước biển… Người có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, thói quen vệ sinh tốt thì tuổi tiền mãn kinh sẽ muộn hơn.

Ngược lại, người có chế độ dinh dưỡng không đảm bảo trong thời gian dài, trọng lượng nhẹ, sống ở cao nguyên,nghiện thuốc lá thì tuổi tiền mãn kinh sẽ sớm hơn.

Những ảnh hưởng đến sức khỏe

Khác với tuổi dậy thì (báo hiệu sự trưởng thành của người phụ nữ) thì thời kỳ này sức khỏe giảm sút và có nhiều nguy cơ.

Trước tiên là vóc dáng. Cơ quan sinh dục ngoài và trong đều teo nhỏ, giảm ham muốn tình dục do niêm mạc âm đạo khô,dễ trầy xước và chảy máu. Sa sinh dục do cơ, dây chằng vùng chậu nhão. Cột sống thay đổi làm lưng ngày càng còng xuống, bụng chảy xệ, các cơ mềm nhão,da trở nên nhăn nheo, kém và mất đàn hồi, tóc ngày càng bạc trắng.

Kế đến là tình trạng loãng xương, dễ gãy xương, nhức mỏi cơ xương khớp. Xuất hiện nhiễm trùng đường tiểu do nội tiết,tiểu nhắt, tiểu không kiểm soát.

Tăng nguy cơ bệnh mạch vành hay nhồi máu cơ tim.

Giữ gìn sức khỏe

Là phụ nữ ai cũng phải trải qua hai giai đoạn này. Có người thời tiền mãn kinh ngắn, đi qua nhẹ nhàng êm ả, có người giai đoạn này sớm, kéo dài gây ra nhiều khó chịu, ảnh hưởng tới sức khỏe,việc làm, gia đình và hạnh phúc. Tuổi mãn kinh không thay đổi nhưng tuổi tiền mãn kinh lại khác nhau.

Vì vậy, nên chuẩn bị ngay từ trẻ một chế độ ăn uống hợp lý, tập thể dục, lối sống lành mạnh. Ăn cơm gạo trắng hằng ngày có xen lẫn gạo lức để bổ sung vitamin nhóm B. Bổ sung can xi có trong sữa trứng, yaourt giúp thay đổi tính khí, giảm đau đầu. Ăn nhiều dưa hấu để bổ sung chất xơ và nước giúp cơ thể chống táo bón. Khám phụ khoa 6tháng/lần.

Vài điều về sức khỏe phụ nữ mãn kinh

Phụ nữ mãn kinh thường trải qua sự rối loạn vận mạch, các cơn bốc nóng mặt, vã mồ hôi ban đêm, hồi hộp, khó chịu. Nguyên nhân là cơ thể đang tập quen dần với tình trạng thiếu hụt oestrogen - hoóc môn sinh dục nữ.

Giai đoạn mãn kinh thường kéo dài 3-5 năm, từ lúc sắp hết kinh nguyệt cho đến những năm đầu sau khi ngừng hẳn. Phụ nữ đến tuổi mãn kinh sớm thường là những người hút thuốc lá, uống rượu, chiếu tia xạ trị bệnh, bị rối loạn tự miễn, cắt tử cung nhưng còn chừa 2 buồng trứng…

Những thay đổi trong thời kỳ mãn kinh:

- Tâm sinh lý thay đổi: dễ gắt gỏng, suy nhược thần kinh, mất ngủ, mất hứng thú trong quan hệ vợ chồng.

- Rối loạn vận mạch: thỉnh thoảng có cơn bốc hỏa, vã mồ hôi ban đêm, hồi hộp khó chịu. Các triệu chứng này kéo dài độ vài năm rồi tự hết, do cơ thể đã quen dần với tình trạng thiếu hụt oestrogen. Tuy nhiên, cũng có người thấy những triệu chứng này nặng hơn sau mãn kinh.

- Chứng khô âm đạo teo gây đau khi giao hợp. Nhiễm trùng tiết niệu và són tiểu do niêm mạc đường tiết niệu cũng bị khô teo. Một số người đi tiểu nhiều lần, tiểu khó vì niệu đạo bị xơ cứng.

- Các tai biến do bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, suy động mạch vành.

- Rối loạn kinh nguyệt: thường xảy ra vào giai đoạn gần mãn kinh với chu kỳ kinh nguyệt không đều. Lượng kinh thường nhiều ở giai đoạn gần mãn kinh rồi ít dần khi chức năng buồng trứng suy giảm và cuối cùng là mất hẳn.

Hậu quả lâu dài của hiện tượng mãn kinh thường xảy ra từ từ cho đến khi xảy ra các tai biến sau:

- Xương mất dần canxi và chất khoáng. Tuy nhiên, phụ nữ mãn kinh ít có cảm giác về loãng xương cho đến khi bị gãy xương không do chấn thương.

Để đạt được một cuộc sống chất lượng sau mãn kinh, người phụ nữ cần:

- Vận động chân tay và trí não thường xuyên.

- Thực hiện lối sống lành mạch, tinh thần thanh thản, vui tươi.

- Tránh những thức ăn không có lợi cho sức khỏe, nhất là các loại mỡ động vật, tránh ăn mặn quá hoặc ngọt quá. Nên ăn nhiều rau, quả tươi và các thức ăn chứa nhiều phytoestrogen như đậu hũ, sữa đậu nành, thức ăn chứa canxi như tôm, cua, cá, sữa không béo...

Thực phẩm tốt cho tuổi tiền mãn kinh

Ở tuổi mãn kinh, phụ nữ cần bổ sung nhiều vitamin D và canxi để tránh bị loãng xương và làm chậm quá trình lão hóa cơ thể. Nếu thực phẩm không đảm bảo đủ lượng canxi cần thiết, bạn cần đi khám bác sĩ để được kê đơn, bổ sung canxi dưới dạng thuốc. Hằng ngày, bạn cần bổ sung cho cơ thể ít nhất 1.000mg canxi.

Nên ăn các thực phẩm giàu canxi như thủy hải sản. Axít béo cũng có thể giúp tránh được tình trạng khô âm đạo và chứng nhiễm trùng đường tiểu thường xảy ra ở phụ nữ tiền mãn kinh, làm tăng thêm sự hưng phấn về mặt tinh thần và năng lượng sống cho cơ thể.

Vitamin D có trong sữa, cá ngừ, cá hồi.  Axít béo tốt nhất là omega-3 và omega-6, có trong hạt vừng, quả óc chó, đậu nành, hạt hướng dương, cá ngừ, cá trích, cá hồi, các loại rau quả họ đậu, rong biển...Axít béo có trong các loại quả hạch, hạt và dầu cá có thể rất tốt cho da phụ nữ nếu làn da trở nên khô hơn hoặc khi bạn cảm thấy bị mỏi các khớp.

Các chất oestrogens tự nhiên được tìm thấy trong một số thực vật như đậu nành, mầm cỏ linh lăng có tác dụng cải thiện phần nào sự thiếu hụt chất nội tiết tố này.

Phụ nữ và chứng rối loạn tiền mãn kinh

Gần như tất cả các phụ nữ khi bước vào độ tuổi 40 trở lên bắt đầu có các chứng rối loạn tiền mãn kinh, nhiều khi các chứng rối loạn khiến cho họ cảm thấy vô cùng mệt mỏi, khó chịu, cáu gắt … ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và giao tiếp với những người xung quanh.

Biểu hiện chứng rối loạn tiền mãn kinh

• Rối loạn kinh nguyệt là biểu hiện chủ yếu nhất trong thời kỳ Tiền mãn kinh: vòng kinh có thể dài, ngắn hoặc ra huyết bất thường:
  - Cách xử trí: chỉ khi nào huyết ra quá nhiều gây ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt mới cần đến sự giúp đỡ của nhân viên y tế để cầm máu, nếu không thì cứ để tự nhiên, giữ gìn vệ sinh thật tốt sẽ đến lúc kinh ngừng hẳn.
  - Lưu ý: kinh phải mất hẳn trên 12 tháng mới chắc chắn là mãn kinh thật sự. Nếu chỉ mất kinh vài ba tháng bạn nên chú ý đến việc có thai ngoài ý muốn.
• Tâm sinh lý biến đổi đa dạng. Nhiều phụ nữ dễ rơi vào hiện tượng trầm cảm, thường không bằng lòng với môi trường xung quanh. Một khảo sát cho thấy, có đến 46% phụ nữ bị mất ngủ, mệt nhọc trong thời kì mãn kinh.
• Ngoài ra, mãn kinh có thể làm giảm ham muốn tình dục do khô âm đạo, mụn trứng cá, tóc rụng, mệt mỏi kinh niên…
• Cơn bốc hỏa: thỉnh thoảng xảy ra do rối loạn vận mạch làm nóng bừng ở ngực, lưng, cổ, đổ mồ hôi, nhiều nhất về đêm gây cảm giác khó chịu, mất ngủ.

Khắc phục trình trạng rối loạn sau mãn kinh

• Hãy tự tạo một chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi, thư giãn thích hợp để giữ tinh thần thư thái, bình ổn.
• Cần ăn nhiều rau quả, đặc biệt là các sản phẩm từ đậu nành hoặc cỏ đinh lăng (chứa nhiều chất Estrogen tự nhiên)
• Chế độ dinh dưỡng: cần xây dựng một chế độ dinh dưỡng “hoàn hảo” ngay từ khi ở thời kỳ Tiền mãn kinh.
• Thường xuyên tập thể dục, thể thao để duy trì sự dẻo dai của hệ xương cơ và giúp lưu máu tuần hoàn đều khắp cơ thể.
• Các chuyên gia khuyên rằng, phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng và đừng quên bổ sung các loại thực phẩm như rau xanh, ngũ cốc, trái cây, canxi, protein và hạn chế các loại chất béo, thuốc lá, đồ uống có cồn.
• Bổ sung thêm hàm lượng vitamin D, vì vitamin D có chữa chất  “xúc tác” giúp cho quá trình hấp thụ và chuyển hóa canxi dễ dàng hơn.
• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần để phát hiện và xử lý sớm các bệnh phụ khoa.
• Sử dụng thuốc:
  - Dùng bổ sung thuốc có Canxi và Vitamin D để hạn chế rối loạn loãng xương.
  - Cần dùng Vitamin E mỗi ngày.

Hãy chuẩn bị tốt những kiến thức cần thiết để không ngỡ ngàng khi ở giai đoạn này.

Phụ nữ mãn kinh và chuyện phòng the

Vào giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh, chị em cảm nhận được rõ rệt các dấu hiệu về chiều của cơ thể, đặc biệt là sự khó khăn trong chuyện vợ chồng. Nhưng do tâm lý e ngại của phụ nữ Á Đông, phần lớn chị em đã không dám cởi mở mà âm thầm chịu đựng….

Mãn kinh và khô âm đạo

Âm đạo được lót bởi một lớp biểu mô mềm mại ở bên trong, lớp biểu mô này bảo vệ cho âm đạo khỏi bị tổn thương bằng cách tăng tiết dịch nhờn và tạo nên độ trơn ướt. Tính chất của lớp niêm mạc này được điều khiển bởi nội tiết tố nữ estrogen. Khi phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh & mãn kinh, lượng estrogen trong cơ thể bị sụt giảm trầm trọng, lớp niêm mạc cũng bị thoái hóa theo, trở nên kém đàn hồi, giảm tiết dịch, do đó rất dễ bị tổn thương. Hiện tượng này gọi là khô âm đạo. Khô âm đạo làm cho việc quan hệ tình dục trở nên khó khăn và gây đau đớn, khó chịu cho cả hai bên, đặc biệt là phụ nữ.

Mãn kinh và các vấn đề tâm sinh lý

Sự sụt giảm estrogen ở tuổi mãn kinh còn gây ra các vấn đề khác ở phụ nữ như:

- Rối loạn kinh nguyệt: là biểu hiện chủ yếu trong tiền mãn kinh. Vòng kinh dài ngắn và ra huyết nhiều ít khác thường.

- Giảm hưng phấn tình dục

- Giảm hấp thu canxi gây ra chuột rút, đau xương, loãng xương, xương dễ gãy,…

- Tính tình: buồn vẩn vơ, trầm uất hay dễ nóng nảy, hay cáu gắt.

- Tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, nguy cơ u vú, u xơ tử cung,…

- Cơn bốc hỏa thỉnh thoảng xảy ra do rối loạn vận mạch làm nóng bừng ở ngực, lưng, cổ, đỏ mặt, làm mất ngủ.

Cách phòng tránh bệnh rối loạn tình dục nữ

Tại Việt Nam tần suất rối loạn tình dục xảy ra khoảng 30- 50 % phụ nữ ở tuổi sinh đẻ, phụ nữ trên 60 tuổi không quan hệ tình dục, trên 10 % có quan hệ nhưng quan hệ khó khăn và đau đớn nhiều.

Rối loạn tình dục ở nữ giới

Rối loạn tình dục nữ là các rối loạn lâu dài hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần về kích thích hoặc ham muốn tình dục ở người phụ nữ. Các rối loạn này làm ảnh hưởng đến tâm lý người vợ và mối quan hệ với chồng. Nữ giới có trục trặc tình dục có thể có một hay cùng lúc nhiều biểu hiện sau: thường mất hay giảm hẳn ham muốn, không có kích thích dù có ham muốn hoặc kích thích chỉ thoáng qua, quan hệ không có cực khoái, giao hợp đau và thường kèm tình trạng khô âm đạo hay co thắt âm đạo. Theo kết quả nghiên cứu về vấn đề rối loạn tình về tình dục ở nữ giới trong độ tuổi từ 18- 75 có khoảng 15% phụ nữ có sự ham muốn rất thấp.

Tại Việt Nam tần suất rối loạn tình dục xảy ra khoảng 30- 50 % phụ nữ ở tuổi sinh đẻ, phụ nữ trên 60 tuổi không quan hệ tình dục, trên 10 % có quan hệ nhưng quan hệ khó khăn và đau đớn nhiều. Rối loạn chức năng tình dục ở nữ giới ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe của chị em phụ nữ cũng như chất lượng cuộc sống và hạnh phúc gia đình, đây là vấn đề cần được quan tâm nhiều trong cuộc sống hiện đại.

Nguyên nhân là gì?

Rối loạn tình dục nữ do nhiều nguyên nhân gây nên. Các nguyên nhân này thường có liên quan với nhau.

Nguyên nhân nội tiết?

Sự suy giảm chất nội tiết tố nữ Oestrogen ở tuổi mãn kinh gây nên những rối lọan về sức khỏe sinh sản của người phụ nữ (rối loạn phóng noãn, rong kinh rong huyết, rối loạn tiết niệu sinh dục…), những thay đổi của bộ phận sinh dục (teo âm hộ làm âm vật bị lộ ra ngoài nhiều, niêm mạc âm đạo mỏng và kém đàn hồi…) là nguyên nhân của những rối loạn tình dục ở phụ nữ trong độ tuổi này. Ở những phụ nữ đang trong thời kì sau sinh và cho con bú, sự thay đổi nồng độ oestrogen có thể làm khô âm đạo gây cảm giác đau và lâu đạt được cực khoái khi giao hợp.

Nguyên nhân tâm lý?

Nguyên nhân thường gặp nhất, trong đó chủ yếu là tâm lý e ngại không dám công khai nói về chuyện tình dục của người phụ nữ do bị gò bó bởi quan niệm khắt khe của nền văn hóa xã hội phương Đông và do thiếu hiểu biết về những lợi ích của hoạt động tình dục đối với sức khỏe phụ nữ. Ngoài ra, còn có những nguyên nhân tâm lý khác như: chấn thương tâm lý do bị lạm dụng tình dục, chồng không biết cách gây hưng phấn cho vợ, chồng bị các rối loạn tình dục nam (rối loạn cương, xuất tinh sớm, không xuất tinh) hoặc chồng cư xử thô bạo (nhậu say, cưỡng bức vợ) khiến người phụ nữ quan hệ tình dục với chồng như thực hiên một  bổn phận, không có cảm xúc về hoạt động tình dục nhưng không dám nói ra, lâu dần sẽ làm cho người phụ nữ có cảm giác sợ hãi, mệt mỏi, áp lực nặng nề đối với chuyện chăn gối.

Các nguyên nhân về bệnh lý có thể gây ra rối loạn tình dục nữ cần lưu ý là viêm nhiễm âm đạo, âm hộ, phần phụ, mãn kinh, sẹo cắt tầng sinh môn…

Tuổi tác có phải là một nguyên nhân?

Nhiều người quan niệm rằng tuổi già đi kèm với sự suy giảm khả năng tình dục. Điều này đúng nhưng không nên xem là điều đương nhiên và không có nghĩa là không cần điều trị. Một khảo sát trong nhóm các cụ ông, cụ bà từ 80 đến 102 tuổi cho thấy 62% cụ ông và 30% cụ bà vẫn còn quan hệ tình dục!

Như đã trình bày, tình dục là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng cuộc sống của nữ giới. Tuy nhiên, ở độ tuổi này bác sĩ thường bỏ qua các vấn đề liên quan đến sức khoẻ tình dục khi khám bệnh và bệnh nhân cũng thường ngại đề cập những vấn đề tế nhị ấy. Chúng ta cần nhớ rằng những rối loạn này ở tuổi già hoàn toàn có thể chẩn đoán và điều trị được.

Những cách phòng tránh rối loạn tình dục?

Để phòng tránh các rối loạn tình dục, chị em cần:

- Trang bị cho mình kiến thức hiểu biết  cơ bản về tình dục và an toàn tình dục ngay từ tuổi tiền hôn nhân và tuổi đang hoạt động tình dục.

- Thẳng thắn, cởi mở tâm sự với chồng về các khó khăn liên quan đến quan hệ tình dục của hai vợ chồng và những cảm xúc của bản thân.

- Xây dựng và thực hiện cho mình lối sống khỏe mạnh: Hạn chế các thức uống có cồn, không hút thuốc lá (vì thuốc lá làm giảm tưới máu cho các cơ quan trong cơ thể kể cả cơ quan sinh dục dẫn đến rối loạn kích thích và rối loạn khoái cảm), luyện tập thể dục thường xuyên và đều đặn để giữ thân hình thon gọn, cân đối và thể lực ổn định, có thời gian nghỉ ngơi, thư giãn và giải trí hợp lý để giữ tinh thần luôn thoải mái, không căng thẳng.

Khô âm đạo ở tuổi tiền mãn kinh

Khô âm đạo là hiện tượng đau khi giao hợp, trí nhớ giảm… đó là những biểu hiện lâm sàng của giai đoạn mãn kinh.

Hiện tượng Mãn kinh thường xuất hiện ở phụ nữ từ 50 tuổi trở đi tuy nhiên cũng có trường hợp phụ nữ mãn kinh sớm ở 40 tuổi hoặc muộn là ở 55 tuổi. Những biểu hiện của giai đoạn này là: Trầm cảm, mệt mỏi, dễ kích động, hỏa bốc từng cơn, hay ra mồ hôi vào ban đêm, nhức đầu, bồn chồn… Một số các rối lọa nội tiết cũng xuất hiện trong thời kỳ này như viêm bàng quang, són đái hoặc đái không tự chủ.

Những biến chứng của mãn kinh còn thể hiện ở việc thay đổi hệ thống da và lông. Da mỏng hơn, lông mu và lông nách giảm đáng kể… Ngiêm trọng có thể dẫn đến loãng xương, thường thì sau khi mãn kinh 3 năm sẽ xuất hiện tình trạng loãng xương. Nó kéo theo việc làm tăng nồng độ canxi trong huyết thanh làm hấp thụ canxi ở ruột khiến cho rất nhiều phụ nữ phải đối mặt với nguy cơ gãy xương (25% phụ nữ từ 65 tuổi trở lên găp phải tình trạng này).

Nhưng điều khiến các chị em phụ nữ bị ám ảnh nhất chính là việc rối loạn âm hộ, âm đạo và tiết niệu. Do niêm mạc âm đạo bị teo nên dễ gây viêm âm đạo, ngứa ngáy dẫn đến cảm giác khó chịu, bí bách. Đặc biệt là việc khô âm đạo gây đau, dát khi làm chuyện ấy, đây cũng là lý do khiến các chị em giảm ham muốn trong chuyện ấy.

Để có thể khắc phục tình trạng này các bác sĩ đã khuyên chị em phụ nữ năng tập thể dục đều đặn. Sau bữa ăn tối 1 tiếng có thể đi bộ, chú ý việc tập luyện cần kiên trì và liên tục để thu được kết quả như ý muốn. Bên cạnh đó có thể kết hợp tập yoga, đây là một trong những phương pháp hiệu quả giúp chị em thư giãn để có được tinh thần ổn định, khí huyết điều hòa…

Ngoài ra, nên sử dụng các loại thực phẩm có khả năng tăng cường và khôi phục sự cân bằng hormone như: đậu nành, hà thủ ô, thổ phục linh… Đây là những loại thực phẩm có khả năng cân bằng hormone một cách tự nhiên giúp phòng ngừa khô âm hộ, âm đạo.

NHỮNG ĐIỀU PHỤ NỮ MÃN KINH NÊN BIẾT

Sinh lý người phụ nữ, từ lúc sinh ra đến khi xế chiều, thì sự thay đổi của hệ thống cơ thể đều diễn ra nhiều giai đoạn, từ tuổi ấu thơ, tuổi dậy thì, tuổi trưởng thành, tuổi mãn kinh và tuổi già. Tuổi mãn kinh là thời kỳ chuyển đổi chức năng của người phụ nữ, từ chỗ hoạt động mạnh mẽ sang trạng thái thoái dần rồi kết thúc.

Thời kỳ mãn kinh được diễn biến qua ba giai đoạn, thời kỳ tiền mãn kinh, thời kỳ tắt kinh và thời kỳ hậu mãn kinh.

Trong thời kỳ tiền mãn kinh do nang noãn trong buồng trứng không còn nhạy cảm với nội tiết tố, cho nên nang noãn bị giảm hẳn ít đi và phát dục không đầy đủ, thậm chí không chín được để rụng thành trứng, vì thế chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn, kỳ kinh và lượng kinh cũng biến đổi khác nhau, sau đó chức năng của buồng trứng ngày càng yếu đi, lượng estrogene tiết ra giảm đi đến mức không đủ để làm cho nội mạc tử cung bong ra và dẫn đến tình trạng tắt kinh.

Tuổi mãn kinh thường ở tuổi khoảng 45 đến 50, trung bình là 47, tuy nhiên có người tắt kinh sớm ở độ tuổi 40, cá biệt sớm nhất là 35, cũng có người kéo dài đến tận 55-56, vào cuối thời kỳ tắt kinh, buồng trứng người phụ nữ bị xơ hóa, teo nhỏ và mất hẳn chức năng nội tiết.

Thời kỳ mãn kinh chỉ ghi nhận qua hồi cứu sau 12 tháng liên tục không hành kinh, chịu những xáo trộn của thời kỳ này như mệt mỏi, đau đầu, mất ngủ, hay quên, tê các đầu chi, nôn mửa, giảm thị lực, ù tai hoa mắt, chóng mặt, chán ăn, bốc hỏa, có khi trầm uất diễn đạt tư duy trầm lặng, cảm thấy mình bị suy sụp, bị oan, thất vọng, chán nản, đa nghi phiền muộn, lo lắng…

Niêm mạc sinh dục teo mỏng dần, khô âm đạo, ngứa, rát, giao hợp đau, dễ bị xây xước và nhiễm trùng, dễ sa sinh dục do cơ, dây chằng vùng chậu bị nhão hơn, tiết niệu có thể đi tiểu nhiều lần, đôi khi không đi tự chủ, da, tóc thì kém mềm mại, khô và nhăn, trổ đồi mồi, tóc khô, rụng, dễ gãy, tăng trọng lượng dễ dẫn đến thừa cân hay béo phì, mỡ tích tụ nhiều ở vùng bụng và đùi, dễ bị loãng xương do thiếu nội tiết, mất dần canxi và chất khoáng.

Khắc phục tình trạng trên

Với những biểu hiện của một số triệu chứng bất lợi cho cơ thể, trước hết người phụ nữ cần trang bị cho mình kiến thức khoa học nhất định và xem đây là tiến trình diễn tiến bình thường.

Về tâm sinh lý, cần tạo cho mình có một cuộc sống với môi trường vui tươi - thoải mái, tránh những lo âu phiền muộn, xây dựng một kế hoạch làm việc thật khoa học nhằm tạo điều kiện thuận lợi để không ngoài mục đích bảo vệ sức khỏe. Để tránh những cơn bốc hỏa là triệu chứng thường gặp ở tuổi mãn kinh, ta cần uống nhiều nước, đủ lượng nước trong ngày từ 1 đến 2 lít, tránh ăn nhiều chất béo như sôcôla, phô mai, đồ uống có cồn hay cà phê vì chúng làm tăng mức độ khó chịu của cơn bốc hỏa, mặc quần áo thoáng mát.

Về rối loạn kinh nguyệt, có những biểu hiện như vòng kinh ngắn hay dài, đôi khi xuất huyết một cách bất thường, chỉ xử trí khi nào ra huyết nhiều gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Cần cân bằng chế độ dinh dưỡng, ăn uống đầy đủ các chất, nên ăn cơm gạo trắng thường ngày có xen lẫn gạo lức để bổ sung nhiều vitamin nhóm B, bổ sung lượng calcium có trong bơ sữa, yaourt giúp làm giảm thay đổi tính khí, đau đầu, tăng lượng magnesium có trong trái cây, rau quả, đồng thời qua đó tăng lượng serotonin giúp giảm stress. Nên ăn dưa hấu để cung cấp một phần chất xơ và nước sẽ giúp cơ thể chống được táo bón và đặc biệt cơ thể cần một lượng nước cho cơ thể.

Tránh các thức ăn có nhiều muối, dùng nhiều thức ăn giàu kali như cam, quýt, chuối, tránh các chất kích thích như rượu, bia, cà phê, thuốc lá. Cần tập thể dục thể thao thường xuyên để duy trì sự dẻo dai của hệ xương cơ và giúp máu tuần hoàn đều khắp cơ thể. Thể dục với các bài tập phù hợp sẽ giúp duy trì vóc dáng gọn gàng, giúp tinh thần minh mẫn, lạc quan…

Nguyên nhân và biểu hiện của khô âm đạo ở phụ nữ

Khô âm đạo là một hiện tượng thường gặp ở phụ nữ trong và sau thời kỳ mãn kinh. Ngoài ra, chứng khô âm đạo cũng có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào. Khô âm đạo là dấu hiệu đặc trưng của viêm teo âm đạo gây bào mòn và viêm nhiễm thành âm đạo do sự suy giảm estrogen. Khô âm đạo cũng khiến bạn có thể bị ngứa và đau rát xung quanh và bên trong của âm đạo.

Biểu hiện của khô âm đạo?

Các bác sĩ Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản Hà Nội cho biết, khô âm đạo có thể đi kèm với một số dấu hiệu và triệu chứng sau:  Ngứa, bỏng rát, đau rát, chảy máu nhẹ khi giao hợp, đi tiểu thường xuyên hoặc tiểu gấp…

Nguyên nhân của khô âm đạo?

Khô âm đạo là do lượng estrogen suy giảm. Bình thường, estrogen giúp bảo vệ các tế bào tại âm đạo bằng cách luôn duy trì độ nhờn, độ ẩm và môi trường axit trung tính cho âm đạo. Những yếu tố này tạo ra một lớp bảo vệ tự nhiên chống lại sự viêm nhiễm đường âm đạo (viêm âm đạo) và tiết niệu. Nhưng khi hàm lượng estrogen giảm, việc chống đỡ lại sự viêm nhiễm khiến cho màng đạo mỏng manh hơn và kém đàn hồi.

- Một số thủ phạm khiến hàm lượng estrogen bị suy giảm: Mãn kinh hoặc tiền mãn kinh, do sinh nở, trong quá trình cho con bú, do ảnh hưởng của quá trình điều trị ung thư bằng liệu pháp xạ trị, liệu pháp hooc mon và hóa trị liệu, hút thuốc lá…
- Các thuốc loại thuốc như thuốc dị ứng, thuốc cảm lạnh và một số thuốc trầm cảm có thể làm giảm độ ẩm ở một số bộ phận của cơ thể trong đó có âm đạo. Một số thuốc kháng estrogen được dùng trong điều trị ung thư vú có thể dẫn đến khô âm đạo.

Bên cạnh đó việc dùng dung dịch vệ sinh phụ nữ, thụt rửa vùng kín để làm sạch âm đạo khiến môi trường âm đạo mất cân bằng và gây viêm âm đạo, khiến âm đạo bị khô và mẩn ngứa.

Các bác sỹ Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản Hà Nội cho biết, khô âm đạo ảnh hưởng nhiều đến phụ nữ nhưng chị em lại thường ít đề cập vấn đề này với bác sỹ. Tuy nhiên, nếu như tình trạng khô âm đạo làm ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày, sinh hoạt vợ chồng hãy đến gặp bác sỹ ngay. Chứng khô âm đạo nếu không được điều trị sẽ khiến bạn gặp nhiều khó khăn về sau này.

Để khắc phục tình trạng này, chị em phụ nữ có thể dùng chất bôi trơn để giúp tạo độ ẩm cho âm đạo trong vài giờ hoặc các loại kem dưỡng ẩm cho âm đạo. Tuy nhiên, khi sử dụng nên mua những sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và cần có sự hướng dẫn của bác sỹ.
Ngoài ra, để điều trị chứng khô âm đạo, chị em cũng nên tránh dùng một số sản phẩm như các dung dịch vệ sinh phụ nữ, các loại xà phòng, sữa tắm nhiều bọt để thụt rửa âm đạo.

Phụ nữ mất ham muốn thời kỳ tiền mãn kinh?

Khi chuẩn bị đến thời kỳ mãn kinh, phụ nữ thường lo lắng và còn tự hỏi: mãn kinh có gây trở ngại đến việc sinh hoạt tình dục hay không?

Việc sinh con của phụ nữ là do công năng sinh lý của cơ quan sinh dục, còn tình dục lại là vấn đề phức tạp có liên quan đến tâm lý, hai việc đó không có liên hệ trực tiếp đến nhau. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh vẫn có nhu cầu tình dục, vẫn có thể tiến hành sinh hoạt một cách hài hòa.

Thế nhưng, đa số phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh có nhu cầu tình dục ít hơn so với thời trẻ tuổi. Vì nhiều nguyên nhân như: do tuổi tác nên thời gian cần thiết để đạt đến cao trào khi sinh hoạt tình dục là rất dài; tính đàn hồi và sức căng của âm đạo giảm; khả năng tiết chất nhày kém… vì thế khi sinh hoạt, phụ nữ thường cảm thấy đau, có khi việc quan hệ gây tổn thương đến tổ chức niêm mạc, hoặc tiếp tục gây viêm nhiễm đối với những chị em từng bị viêm, khiến họ không còn ham muốn chuyện ấy với chồng.

Cũng có những phụ nữ lại cảm thấy trong thời kỳ tiền mãn kinh, họ sinh hoạt tình dục thoải mái hơn khi còn trẻ vì không sợ mang thai, không phải tính toán chu kỳ rụng trứng. Hơn nữa, họ không phải chịu sự quấy rầy của con cái, hôn nhân ổn định, lao động gia đình và xã hội giảm nhẹ, gánh nặng tâm lý và sức ép tinh thần ít đi. Vì vậy, có người cho rằng thời gian này là “kỳ trăng mật thứ hai” của cuộc sống vợ chồng. Sinh hoạt tình dục của họ không những không giảm mà còn tăng lên.

Trong sinh hoạt tình dục của phụ nữ trung niên có thể phát sinh một số tình huống như: từ vài phút sau khi sinh hoạt đến khi đi tiểu có cảm giác buốt, rát, triệu chứng này còn gọi là khô âm đạo. Nguyên nhân là niệu đạo và niêm mạc bàng quang bị mỏng dần, dương vật khi ấn sâu vào âm đạo sẽ tạo thành ma sát gây thương tổn nhẹ. Khi gặp tình trạng này, chị em nên ngừng sinh hoạt một thời gian để cơ thể dần khôi phục lại.

Cũng phải nói thêm rằng nhu cầu tình dục không phụ thuộc vào tuổi tác mà sẽ phụ thuộc vào sức khỏe của mỗi chúng ta. Đừng vì sợ tuổi già mà bạn tự cho rằng nhu cầu chăn gối giảm. Hãy tự tin vào chính mình.

Theo: AloBacsi.vn